مدیرکل آموزش و پرورش خراسان رضوی: توسعه فضاهای تربیتی نسل آفتاب، گامی ارزشمند برای تعلیم و تربیت استان است
مدیرکل آموزش و پرورش خراسان رضوی، دکتر سلطانی، به همراه تنی چند از مشاوران و مدیران پیشین این اداره کل، ضمن بازدید از دبستان دخترانه نسل آفتاب و روند پیشرفت پروژه دبیرستان دوره اول دخترانه مدل تربیتی و آموزشی مدارس نسل آفتاب را به عنوان الگویی برای توسعه تعلیم و تربیت پویا مورد ارزیابی قرار دادند.
به گزارش روابط عمومی مدارس نسل آفتاب، امروز هیئتی بلندپایه از مدیران آموزش و پرورش استان خراسان رضوی، با حضور در مجموعه مدارس نسل آفتاب، از نزدیک در جریان دستاوردهای آموزشی و زیرساختی این مجموعه قرار گرفتند. این بازدید با هدف بررسی الگوهای مدرسه‌داری و ارزیابی آمادگی فازهای جدید آموزشی برای شروع سال تحصیلی انجام شد.
گزارش میدانی و تبیین الگوی تربیتی
در بخش ابتدایی این بازدید، دکتر سلطانی (مدیرکل آموزش و پرورش استان)، آقای فخریان (مشاور مدیرکل)، و آقای ملکی (مدیر اسبق آموزش و پرورش استان) با حضور در دبستان دخترانه نسل آفتاب، از محیط‌های آموزشی بازدید کردند. در این بخش، حجت الاسلام والمسلمین عباسی، مدیر مجموعه مدارس نسل آفتاب، توضیحات مبسوط و دقیقی درباره «الگوی تربیت‌محور» مجموعه ارائه دادند. ایشان ضمن تشریح ساحت‌های شش‌گانه تربیت در این مدارس، بر پیوند ناگسستنی «مدرسه، مسجد و خانواده» تأکید کردند.
نقش‌آفرینی ایده‌های نوآورانه؛ تأکید بر هویت مردمی
در نشست تخصصی که پس از بازدید میدانی با حضور استاد نظافت برگزار شد، جناب آقای دکتر فخریان، مشاور مدیرکل، ضمن تحسین مدل آموزشی این مجموعه، بر جایگاه ویژه آن در فضای تعلیم و تربیت کشور تأکید کرد و گفت:
«یک ایده ممتاز و متفاوت برای حوزه تعلیم و تربیت از ناحیه حجت‌الاسلام‌والمسلمین نظافت بیان شد که می‌تواند خلأ جدی موجود در تعلیم و تربیت و آموزش و پرورش را پر کند.»
وی با اشاره به ماهیت مردمی این مدارس افزود:
«این مجموعه نباید از مردمی بودنش فاصله بگیرد؛ مردم و اولیا باید احساس کنند اینجا متعلق به خودشان و متعلق به همه منطقه است تا ان‌شاءالله این الگو به قطب ملی و جهانی در جهان اسلام تبدیل شود.»
مدیرکل آموزش و پرورش خراسان رضوی با استقبال از اعلام آمادگی مجموعه نسل آفتاب برای همکاری‌های فرهنگی و تربیتی، افزود: «در موضوعاتی که پیش‌رو داریم، واقعاً دست نیازمان را به سمت مجموعه شما دراز می‌کنیم. همچنین می‌توانیم از ظرفیت حوزه و دانش‌آموزان مدارس شما، در کنار سایر مدارس تربیت‌محور، برای ایجاد فضای فرهنگی در شهر مشهد و طراحی برنامه‌هایی در طول سال استفاده کنیم.»
دکتر سلطانی در ادامه، بر ضرورت بهره‌گیری تربیتی از تجربه‌های اجتماعی اخیر تأکید کرد و اظهار داشت: «باید ببینیم از این اتفاقات چه بهره‌ای می‌خواهیم ببریم و چگونه می‌خواهیم رفتار کنیم. آیا قرار است ناامیدی را به جامعه و مدارس منتقل کنیم یا بر همدلی، کنار هم بودن و اقتدار تأکید داشته باشیم؟»
وی خطاب به حجت‌الاسلام‌والمسلمین نظافت گفت: «اگر الگویی به ذهن شما می‌رسد، دوستان می‌توانند کمک کنند تا از مهرماه به بعد با چه شیوه‌ای پیش برویم و بتوانیم حس میهن‌دوستی، همدلی و همراهی دانش‌آموزان را در مدرسه حفظ کنیم.»
دکتر سلطانی در پایان، بر استمرار همکاری میان آموزش و پرورش و مجموعه مدارس نسل آفتاب تأکید کرد و گفت: «ظرفیت تربیتی این مجموعه می‌تواند در مدیریت فضای مدارس، تقویت امید و حفظ همدلی دانش‌آموزان در سال تحصیلی جدید نقش مؤثری داشته باشد.»
تجربه و حمایت؛ جایگاه آقای ملکی در کنار الگوی نسل آفتاب
جناب آقای ملکی، مدیر اسبق آموزش و پرورش استان، نیز با ابراز خرسندی از حضور در این مجموعه، به پشتوانه تجربیات خود در مدارس خاص و شاهد، الگوی نسل آفتاب را حرکتی هوشمندانه و اصولی توصیف کرد. ایشان حضور در این فضا را نشان‌دهنده یک «مدرسه زندگی» دانست که فراتر از آموزش‌های کلاسیک، در پی ساختن شخصیت کارآمد برای دانش‌آموزان است و حمایت از چنین مدل‌هایی را برای آینده آموزش و پرورش استان ضروری دانست.
مدرسه؛ فراتر از آموزش
در ادامه، حجت‌الاسلام‌والمسلمین استاد نظافت، ضمن تشریح مبانی و اهداف شکل‌گیری مدارس نسل آفتاب، بر تفاوت بنیادین میان «آموزش» و «تربیت» تأکید کرد و گفت:«آموزش با مغز و ذهن آدم‌ها کار دارد، تربیت با دل آدم‌ها. اگر مطالب کتاب‌های درسی به جان آدم‌ها بنشیند، تربیت است؛ اگر ننشست، تربیت نیست، ولو امتحان بدهد و نمره 20 بگیرد.»
وی با بیان اینکه اگر تربیت اتفاق نیفتد، بسیاری از زحمات آموزشی و مدرسه‌ای هدر خواهد رفت، اظهار داشت: «کار بسیار دشوار است» و هدف اصلی را ارائه مجموعه‌ای از الگوها و تجربه‌های الهام‌بخش برای کل کشور عنوان کرد؛ الگویی که بتواند مایه افتخار استان خراسان رضوی باشد.
استاد نظافت با تأکید بر اینکه «تربیت باید در میدان اتفاق بیفتد، فقط با حرف زدن نیست»، نقش معلم و مربی را در این فرآیند اساسی دانست و خاطرنشان کرد که معلم باید نسبت به دانش‌آموز احساس پدری و مسئولیت تربیتی داشته باشد.
تربیت؛ مأموریتی فراتر از کلاس درس
ایشان در ادامه، سواد و توانمندی علمی را نیز بخشی جدایی‌ناپذیر از تربیت دانست و تصریح کرد:
«مؤمن قوی می‌خواهیم، با سواد قوی و با عرضه.»
ریاست مجتمع تربیتی آموزشی حضرت مهدی(عج) با اشاره به هدف مدارس نسل آفتاب برای تربیت «انقلابی‌های عاقل»، بر ویژگی‌هایی همچون عقلانیت، تعادل، توانایی تعامل با دیگران، قدرت جذب و حضور مؤثر اجتماعی تأکید کرد و گفت هدف آن است که دانش‌آموز در عین استحکام در ایمان و هویت، شخصیتی جذاب، توانمند و اثرگذار داشته باشد.
وی همچنین تأکید کرد که تربیت مورد نظر این مجموعه، محدود به یک بعد از زندگی دانش‌آموز نیست و باید بتواند او را برای نقش‌های مختلف اجتماعی و خانوادگی آماده کند؛ به‌گونه‌ای که هویت دینی او حتی در محیط‌های متفاوت اجتماعی نیز استوار باقی بماند.
از «الگوی تربیت» تا میدان مدرسه
استاد نظافت با اشاره به تجربه تدوین کتاب «الگوی تربیت» در حوزه علمیه قم و ارائه آن به مدارس علمیه سراسر کشور، بر ضرورت مناسب‌سازی و تبدیل الگوهای نظری به برنامه‌های عملیاتی در مدرسه تأکید کرد.
وی با بیان اینکه رقبای تربیت امروز تنها مدرسه نیستند، به نقش رسانه، اینترنت، ماهواره و حتی عدم همراهی برخی خانواده‌ها اشاره کرد و گفت برای موفقیت در عرصه تربیت، باید مجموعه‌ای هماهنگ از مدرسه، خانواده، مربی و سایر عناصر اثرگذار شکل گیرد.
ایشان همچنین تأکید کردند که حتی خادم مدرسه، مربی ورزش و شنا و تمامی افرادی که با دانش‌آموز ارتباط دارند، در فرآیند تربیت سهم دارند و تربیت یک کار جمعی و مستمر است.
«مدرسه مکمل»؛ گامی در مسیر عدالت آموزشی و تربیتی
استاد نظافت در بخش دیگری از سخنان خود، از ایده «مدرسه مکمل» به عنوان یکی از ظرفیت‌های قابل توسعه نسل آفتاب یاد کرد؛ مدلی که در آن دانش‌آموزان مدارس دولتی می‌توانند در روزهای پنجشنبه، جمعه و ساعات بعدازظهر از ظرفیت فضاهای آموزشی و تربیتی موجود استفاده کنند.
در این الگو، طلاب به عنوان «برادر بزرگ‌تر» در کنار دانش‌آموزان قرار می‌گیرند و علاوه بر کمک درسی، در تخلیه هیجانی، رشد معنوی، اخلاقی و اجتماعی آنان نقش‌آفرینی می‌کنند.
ریاست مجتمع تربیتی آموزشی حضرت مهدی(عج) با اشاره به پایین‌تر بودن هزینه این مدل نسبت به مدارس خصوصی، آن را اقدامی در راستای «عدالت آموزشی و تربیتی» دانست و بر استفاده حداکثری از ظرفیت مدارس در ساعات و روزهای تعطیل تأکید کرد.
استاد نظافت با اشاره به ظرفیت گسترده فضاهای آموزشی بلااستفاده در بعدازظهرها و روزهای جمعه اظهار داشت:
«روز قیامت می‌گویند چرا از این ظرفیت استفاده نکردیم؟»
وی همچنین بر ضرورت بسیج ظرفیت‌های مردمی، حوزه‌های علمیه، معلمان و خیرین برای گسترش این مدل تأکید کرد و گفت: «باید بسیج بشیم، آرام‌آرام کار پیش نمی‌ره.»
تربیت، یک حرکت مردمی
استاد نظافت در ادامه، شکل‌گیری و توسعه نسل آفتاب را حاصل همراهی مردم و خیرین دانست و با اشاره به روزهای ابتدایی این حرکت، از آغاز فعالیت‌ها در کنار محل تجمع معتادان تزریقی و برپایی چادر و مجالس روضه حضرت زهرا(س) یاد کرد.
وی با اشاره به کمک‌های مردمی در مسیر توسعه این مجموعه، از مشارکت افرادی با توان مالی متفاوت سخن گفت؛ از کمک‌های ماهانه 50 هزار تومانی تا حمایت‌های چندمیلیاردی خیرین و حتی بانویی که برای کمک به این حرکت، گردنبند طلای خود را اهدا کرده بود.
حجت الاسلام والمسلمین استاد نظافت همچنین به همراهی خیرین در تکمیل پروژه دبیرستان دخترانه و ضرورت جلوگیری از نیمه‌کاره ماندن پروژه‌های تربیتی در شرایط تورمی اشاره کرد و تأکید داشت که این حرکت، بیش از هر چیز به انگیزه معنوی، همراهی مردم و احساس مسئولیت اجتماعی نیاز دارد.
استفاده از ظرفیت‌های موجود؛ مهمات جنگ نرم
ایشان با اشاره به تجربه تبدیل خوابگاه طلاب به فضای دبیرستان و مکاتبات انجام‌شده در این زمینه، این اقدام را نمونه‌ای از استفاده از ظرفیت‌های موجود برای پیشبرد مأموریت تربیتی دانست و با بیان تمثیلی از جنگ سخت و جنگ نرم، بر ضرورت تأمین «مهمات جنگ نرم» از ظرفیت‌های موجود تأکید کرد.
به گفته استاد نظافت، بسیاری از ظرفیت‌های خالی موجود در مدارس و مراکز آموزشی می‌توانند با یک برنامه‌ریزی دقیق، به فرصتی برای تربیت نسل آینده تبدیل شوند.
ورزش تربیت‌محور؛ از مدرسه فوتبال تا کشتی
استاد نظافت همچنین بر نقش ورزش در فرآیند تربیت تأکید کرد و از توسعه ایده «ورزش تربیت‌محور» در نسل آفتاب، راه‌اندازی مدرسه فوتبال و پیگیری استفاده از ظرفیت سالن‌های ورزشی سخن گفت.
ریاست مجتمع تربیتی آموزشی حضرت مهدی(عج) تأکید کرد که ورزش نیز باید در امتداد اهداف تربیتی مدرسه قرار گیرد و صرفاً به عنوان فعالیتی جانبی دیده نشود.
بازدید امروز دکتر سلطانی و هیئت همراه، گواهی بر هم‌افزایی میان نهادهای رسمی آموزش و پرورش و مجموعه‌های خلاق تربیتی است. مدارس نسل آفتاب امیدوار است با تکمیل پروژه فاز 4 مجتمع تربیتی آموزشی حضرت مهدی (عج) تا مهرماه، فصل جدیدی از خدمات آموزشی را به دانش‌آموزان عزیز ارائه دهد.
