اسلام، بیشتر با اخلاق پیش رفته است تا برهان/ دعوت عملی بسیار مهم‌تر از دعوت زبانی است

 حجت‌الاسلام والمسلمین محمدجواد نظافت، عضو شورای عالی حوزه علمیه خراسان، با اشاره به شرایط دشوار فرهنگی و اجتماعی امروز، بر نقش اخلاق، حسن سلوک و دعوت عملی در اثرگذاری بر مخاطب تأکید کرد و گفت: اسلام بیشتر با اخلاق پیش رفته است تا برهان و دعوت عملی بسیار مهم‌تر از دعوت زبانی است.

به گزارش روابط عمومی مجتمع حضرت مهدی (عج)، حجت‌الاسلام والمسلمین محمدجواد نظافت، عضو شورای عالی حوزه علمیه خراسان در جمع ائمه محترم جمعه استان سیستان و بلوچستان، با اشاره به شرایط دشوار فرهنگی و اجتماعی امروز اظهار کرد: اسلام بیشتر با اخلاق پیش رفته تا برهان. اخلاق، جاده‌صاف‌کنِ شنیدنِ استدلال‌هاست. دعوت عملی بسیار مهم‌تر از دعوت زبانی است و تربیت غیرمستقیم، نافذتر و مؤثرتر عمل می‌کند.

جهاد تبیین برای انتخاب آگاهانه است

ایشان با بیان اینکه جامعه امروز در معرض پیام‌ها و جریان‌های مختلف قرار دارد، افزود: ما در شرایط بسیار دشواری قرار گرفته‌ایم؛ به تعبیر حضرت امیرالمومنین (ع) در نهج‌البلاغه، کید و مکر شیاطین زیاد شده است. ما نمی‌توانیم بگوییم افراد حرف‌های دیگر را نشنوند، چون امروز حرف‌ها به گوش همه می‌رسد.

عضو شورای عالی حوزه علمیه خراسان با اشاره به آیه «وَهَدَيۡنَٰهُ ٱلنَّجۡدَيۡنِ» گفت: مسیر خیر و شر هر دو مشخص است و انسان‌ها باید انتخاب کنند.

ایشان ادامه داد: اصل جهاد تبیین برای همین است؛ برای اینکه انسان‌ها فریب نخورند و اگر بناست بهشتی یا جهنمی شوند، با آگاهی و بصیرت انتخاب کنند، نه از روی فریب‌خوردگی.

استاد نظافت با اشاره به اینکه یکی از مشکلات امروز، نرسیدن پیام به مخاطب است، بیان کرد: مشکل امروز ما این است که خیلی از پیام‌ها اصلاً به گوش مخاطب نمی‌رسد؛ همان‌طور که در قرآن اهل جهنم می‌گویند: «لَوۡ كُنَّا نَسۡمَعُ أَوۡ نَعۡقِلُ مَا كُنَّا فِيٓ أَصۡحَٰبِ ٱلسَّعِيرِ»؛ اگر گوش می‌دادیم و تعقل می‌کردیم، جهنمی نمی‌شدیم.

این استاد حوزه علمیه خراسان، با اشاره به مأموریت پیامبر اکرم(ص) در ابلاغ پیام الهی افزود: رسالت پیامبر (ص) گسترده است، اما قرآن مأموریت او را در یک کلمه خلاصه می‌کند: «مَا عَلَى الرَّسُولِ إِلَّا الْبَلَاغُ». این ابلاغ و پیام‌رسانی مقدماتی دارد که نیازمند توجه و اقدام است؛ مقدمه‌اش حسن سلوک، زیستن با مردم و دعوت عملی است.

نباید حلقه جذب کوچک شود

رئیس مجتمع تربیتی آموزشی حضرت مهدی(عج) با تأکید بر ضرورت شناسایی و تقویت ظرفیت‌های موجود در میان نمازگزاران جمعه گفت: اگر بتوانیم نمازگزاران جمعه را دسته‌بندی کنیم، برخی از آن‌ها ظرفیت لیدری و راهبری دارند. ما باید از طریق رفتار و اخلاق، پایگاه جذب باشیم؛ نباید حلقه‌مان کوچک شود یا دچار ریزش شویم.

ایشان با استناد به آیه «ادْفَعْ بِالَّتِی هِیَ أَحْسَنُ» تصریح کرد: قرآن دستور می‌دهد بدی را با نیکی دفع کنید؛ ما حق نداریم آدم‌ها را دفع کنیم، بلکه باید بدی‌هایشان را برطرف سازیم.

استاد نظافت ادامه داد: خیلی از کسانی که شبهه یا سوءتفاهم دارند یا تحت تأثیر تبلیغات قرار گرفته‌اند، با برخورد نیکو صمیمی‌ترین دوستان ما می‌شوند.

آموزش «ارتباط مؤثر» به نیروهای مسجدی

مؤلف کتاب «صمیمانه»، با تأکید بر ضرورت تقویت مهارت‌های ارتباطی در میان نیروهای مذهبی اظهار کرد: «باید مهارت‌های «ارتباط مؤثر» را به جوانان و نیروهای مسجدی آموزش دهیم. بعضی از نیروهای مذهبی متأسفانه به جمعیتی صرفاً مطالبه‌گر تبدیل شده‌اند؛ در حالی که بار عمل روی دوش همهٔ ماست.

عضو شورای عالی حوزه علمیه خراسان با اشاره به نقش گسترده گوشی‌های هوشمند در زندگی امروز گفت: باید توجه داشت که گوشی‌های هوشمند رقیب جدی منابر شده‌اند و مخاطب انواع محتوا را به‌سرعت در دسترس دارد.

استاد نظافت تأکید کرد: بنابراین باید همین جمعیتی را که پای کارند، به‌جای اینکه صرفاً در مرحلهٔ «امر به معروف» متوقف شوند، به‌عنوان «داعی الی الله» و کنشگر فعال تربیت کنیم؛ زیرا کار تربیتی ابتدا با دعوت و جلب محبت آغاز می‌شود.

ایشان در ادامه، با اشاره به شیوه مواجهه حضرت نوح(ع) با مخالفان خود گفت: «حضرت نوح(ع) در برابر کسانی که انگشت در گوش می‌گذاشتند و لباس بر سر می‌کشیدند تا صدای حق را نشنوند، از راه مدارا و احسان وارد شد.

تربیت با آموزش تفاوت دارد

رئیس مجتمع تربیتی آموزشی حضرت مهدی(عج) در بخش دیگری از سخنان خود با تفکیک میان آموزش و تربیت اظهار کرد: تربیت با آموزش فرق می‌کند؛ جمهوری اسلامی در آموزش موفق بود. وقتی انقلاب پیروز شد، آن‌قدر بی‌سوادی در ایران وجود داشت که حضرت امام (ره) مجبور شدند نهضت سوادآموزی را تشکیل دهند؛ در حد خواندن و نوشتن، اگر کسی دیپلم داشت مدیرکل می‌شد. کار را به کجا رساندیم؟ الان مهندس و دکتر صادر می‌کنیم و موفقیت‌های زیادی داشتیم، اما خیلی از این‌ها وفادار به جمهوری اسلامی نشدند چون تربیت نشدند! تربیت واقعی، مسئولیت‌پذیری و پایبندی ایجاد می‌کند، اگر تربیت واقعی باشد، پای کشورش می‌ایستد؛ لوس، نازپرورده و طلبکار بار نمی‌آید.

رئیس مجتمع تربیتی آموزشی حضرت مهدی(عج) در پایان با تشبیه کار تربیتی به باغبانی گفت: کار تربیتی مثل باغبانی است؛ تا نهال ریشه ندوانده و محکم نشده، نباید رهایش کرد: «فَاسْتَوَىٰ عَلَىٰ سُوقِهِ». انسان‌پروری صبر و مراقبت مداوم می‌خواهد.

ضرورت ریل‌گذاری در کار تربیتی

ایشان با تأکید بر ضرورت ایجاد ساختارهای پایدار در فعالیت‌های تربیتی گفت: باید ریل‌گذاری کنیم. فرقی ندارد؛ ممکن است امام جمعه‌ای عوض شود یا به شهر دیگری برود، اگر ریل‌گذاری درست باشد، نفر بعدی کار را تکمیل می‌کند.

استاد نظافت در نهایت خاطرنشان کرد: آن‌چه به نام ما ثبت نمی‌شود، برای آخرت مفیدتر و از ریا و عُجب دورتر است.

گفتنی است، در پایان جلسه، دکتر حدادیان مدیرعامل بنیادخیرین، ضمن معرفی مجتمع تربیتی آموزشی حضرت مهدی (عج) به تشریح اهداف و برنامه‌‌های جاری آن پرداخت و در خاتمه حاظران از این پردیس تربیتی بازدید به عمل آوردند.